კლდის ჩამოშლა თბილისში – რა უნდა ვიცოდეთ?

თბილისი მრავალფეროვანი რელიეფით გამოირჩევა. ქალაქში გვხვდება როგორც ბრტყელი, ისე მთიანი და ფერდობიანი ტერიტორიები, რის გამოც გარკვეულ ადგილებში ბუნებრივი გეოლოგიური პროცესებიც ვითარდება. ერთ-ერთი ასეთი პროცესია კლდის ჩამოშლა, რომელიც, როგორც წესი, დაკავშირებულია კონკრეტული ფერდობის გეოლოგიურ მდგომარეობასთან და არა მთლიანად ქალაქთან.

სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რა იწვევს კლდის ჩამოშლას, როგორ ხდება რისკების შეფასება და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება უძრავი ქონების შეძენის ან მშენებლობის დაგეგმვისას.

რატომ ხდება კლდის ჩამოშლა?

კლდის ჩამოშლა სხვადასხვა ბუნებრივი და ტექნიკური ფაქტორის ერთობლიობით შეიძლება იყოს გამოწვეული. ყველაზე გავრცელებული მიზეზებია:

• ძლიერი და ხანგრძლივი ნალექი;
• ქანების ბუნებრივი გამოფიტვა;
• გაყინვა-დათბობის ციკლი;
• ეროზიული პროცესები;
• მიწისძვრები;
• ფერდობზე მიმდინარე არასათანადო სამუშაოები.

უმეტეს შემთხვევაში ასეთი პროცესები ლოკალურ ხასიათს ატარებს და კონკრეტულ მონაკვეთს ეხება.

დამატებით, სტატიაში ასევე შეგიძლიათ გაეცნოთ ხშირად დასმულ კითხვებს თუ რატომ ხდება კლდის ჩამონგრევა.

როგორ ხდება რისკების შეფასება?

თანამედროვე სამშენებლო პროექტების განხორციელებამდე, განსაკუთრებით ფერდობიან ტერიტორიებზე, ტარდება საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევა. სპეციალისტები სწავლობენ:

• ქანების სტრუქტურას;
• ფერდობის მდგრადობას;
• მიწისქვეშა წყლების გავლენას;
• ბზარებსა და სხვა გეოლოგიურ თავისებურებებს;
• გარემო პირობებს.

კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით განისაზღვრება, საჭიროა თუ არა დამატებითი საინჟინრო ღონისძიებები, მაგალითად ფერდობის გამაგრება, ანკერების მოწყობა ან სადრენაჟე სისტემების დამონტაჟება.

კლდის ჩამოშლა თბილისში – რას გვაჩვენებს პრაქტიკა?

თბილისის რელიეფიდან გამომდინარე, კლდისა და ფერდობის ჩამოშლის ცალკეული შემთხვევები სხვადასხვა უბანში სხვადასხვა დროს დაფიქსირებულა. მსგავსი მოვლენები, როგორც წესი, დაკავშირებულია კონკრეტული ფერდობის გეოლოგიურ მდგომარეობასთან, ნალექის ინტენსივობასთან, რელიეფსა და სხვა ბუნებრივ ფაქტორებთან. ეს არ ნიშნავს, რომ კონკრეტული ქუჩა ან უბანი მთლიანობაში საფრთხის შემცველია.

ჭაბუა ამირეჯიბის გზატკეცილი

2023 წელს კლდის ჩამოშლის შემთხვევა დაფიქსირდა ჭაბუა ამირეჯიბის გზატკეცილზე. ინციდენტის შემდეგ თბილისის მუნიციპალიტეტმა ტერიტორია შეისწავლა, დაიწყო არსებული დამცავი სისტემების განახლება და ახალი საინჟინრო გადაწყვეტილებების განხორციელება, რაც ფერდობის დამატებით გამაგრებას ისახავდა მიზნად.

დიდუბე-ავჭალის მიმართულება

გეოლოგიური პროცესები დაფიქსირდა დიდუბე-ავჭალის მიმართულებითაც, სადაც გარემოს ეროვნულმა სააგენტომ ჩაატარა ტერიტორიის შეფასება და შესაბამის უწყებებს პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების რეკომენდაციები მისცა. მსგავსი მიდგომა საქართველოში სტიქიური გეოლოგიური პროცესების მართვის ჩვეულებრივი პრაქტიკაა.

ბენდელიანის ქუჩა

კლდის ნაწილის ჩამოშლის შემთხვევა რამდენიმე წლის წინ ბენდელიანის ქუჩაზეც დაფიქსირდა. ინციდენტის შემდეგ შესაბამისმა სამსახურებმა ტერიტორია შეისწავლეს და უსაფრთხოების ზომები გააძლიერეს, რათა მომავალში მსგავსი შემთხვევების ალბათობა კიდევ უფრო შემცირებულიყო.

გიორგი დანელიას ქუჩა

ბოლო პერიოდში საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო გიორგი დანელიას ქუჩაზე მომხდარმა ლოკალურმა შემთხვევამ. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ იგი კონკრეტულ მონაკვეთს შეეხებოდა და არ წარმოადგენდა რაიმე საფრთხეს ტერიტორიისთვის. მსგავსი ლოკალური გეოლოგიური პროცესები ფერდობიან რელიეფზე მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოების დროს შესაძლოა გამოვლინდეს და, იგი ჩვეულებისამებრ მართვადია. ასეთ შემთხვევებში ტარდება დამატებითი საინჟინრო-გეოლოგიური შეფასება და საჭიროების შემთხვევაში ხორციელდება შესაბამისი უსაფრთხოების ღონისძიებები, რაც პროექტის განხორციელების სტანდარტული პროცესის ნაწილია.

დღეს დანელიას ქუჩა თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიურად განვითარებადი საცხოვრებელი ლოკაციაა, სადაც არაერთი თანამედროვე საცხოვრებელი პროექტი შენდება. თითოეული პროექტი დამოუკიდებლად გადის საინჟინრო-გეოლოგიურ კვლევას, ფასდება ფერდობის მდგრადობა და, საჭიროების შემთხვევაში, ხორციელდება შესაბამისი საინჟინრო ღონისძიებები.

ამიტომ კონკრეტული კლდის ჩამოშლის შემთხვევის განზოგადება მთლიან ტერიტორიაზე ან ყველა სამშენებლო პროექტზე სწორი არ არის. უსაფრთხოების შეფასება ყოველთვის კონკრეტული პროექტისა და ჩატარებული კვლევების საფუძველზე ხდება.

რას გვასწავლის ეს შემთხვევები?

თბილისში სხვადასხვა დროს დაფიქსირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ კლდის ჩამოშლა მხოლოდ ერთ კონკრეტულ უბანს არ უკავშირდება. ქალაქის მთიანი რელიეფიდან გამომდინარე, ასეთი პროცესები შესაძლოა განვითარდეს სხვადასხვა ფერდობიან მონაკვეთზე, რის გამოც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება გეოლოგიურ კვლევებსა და საინჟინრო უსაფრთხოების ღონისძიებებს.

როგორ უზრუნველყოფენ უსაფრთხოებას თანამედროვე პროექტებში?

დღეს საქართველოში მოქმედი სამშენებლო რეგულაციები ფერდობიან ტერიტორიებზე განსაკუთრებულ მოთხოვნებს ითვალისწინებს. საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება:

• ფერდობის ანკერებით გამაგრება;
• საყრდენი კედლების მოწყობა;
• დამცავი ბადეების მონტაჟი;
• სადრენაჟე სისტემების მოწყობა;
• გეოლოგიური მონიტორინგი მშენებლობის დაწყებამდე და დასრულების შემდეგ.

სამშენებლო რეგულაციებისა და მოქმედი სამართლებრივი მოთხოვნების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეზე.

რა უნდა გაითვალისწინოთ უძრავი ქონების შეძენისას?

თუ ბინის შეძენას გეგმავთ ფერდობიან ტერიტორიაზე, სასურველია ყურადღება მიაქციოთ:

• ჩატარებულია თუ არა საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევა;
• რა უსაფრთხოების ღონისძიებებია გათვალისწინებული;
• აქვს თუ არა პროექტს შესაბამისი სამშენებლო ნებართვები;
• რა გამოცდილება აქვს დეველოპერულ კომპანიას;
• როგორია ტერიტორიის ინფრასტრუქტურა და განვითარების პერსპექტივა.

ამ ინფორმაციის გაცნობა დაგეხმარებათ უფრო ინფორმირებული გადაწყვეტილების მიღებაში.

შეჯამება

კლდის ჩამოშლა ბუნებრივი გეოლოგიური პროცესია, რომელიც, როგორც წესი, კონკრეტულ ფერდობებს უკავშირდება და არა მთელ ქალაქს. თბილისის სხვადასხვა უბანში წლების განმავლობაში დაფიქსირებული შემთხვევები ადასტურებს, რომ მსგავსი მოვლენები შესაძლოა სხვადასხვა ლოკაციაზე განვითარდეს, თუმცა თანამედროვე საინჟინრო მიდგომები, გეოლოგიური კვლევები და უსაფრთხოების სტანდარტები მნიშვნელოვნად ამცირებს შესაძლო რისკებს.

დღეს ისეთი განვითარებადი ლოკაციები, როგორიცაა გიორგი დანელიას ქუჩა, აქტიურად ვითარდება თანამედროვე სამშენებლო სტანდარტების შესაბამისად. სწორედ ამიტომ, ტერიტორიის შეფასებისას მნიშვნელოვანია ყურადღება გამახვილდეს კონკრეტულ პროექტზე, ჩატარებულ კვლევებსა და უსაფრთხოების ღონისძიებებზე და არა მხოლოდ ცალკეულ წარსულ შემთხვევებზე.